Veel paardeneigenaren herkennen het: een paard dat ineens ander gedrag laat zien. Het kan gaan om chagrijnig gedrag bij het aansingelen, weigeren onder het zadel, bokken, staken of juist een paard dat snel geïrriteerd raakt. Dit soort gedrag wordt vaak gezien als “ondeugend” of trainingsgerelateerd. Maar in veel gevallen ligt de oorzaak ergens anders: maagzweren.
Maagzweren komen vaker voor dan we denken
Maagzweren zijn een veelvoorkomend probleem bij paarden. Onderzoek laat zien dat een groot percentage van sportpaarden, maar ook recreatiepaarden, ermee te maken heeft. Het lastige is dat de signalen niet altijd duidelijk zijn. Sommige paarden tonen subtiele gedragsveranderingen, terwijl andere duidelijk pijn laten zien.
Veel voorkomende signalen zijn bijvoorbeeld:
-
Gevoelig of boos reageren bij het aansingelen
-
Minder presteren of weerstand onder het zadel
-
Oor naar achteren bij poetsen of aanraken van de buik
-
Verminderde eetlust of kieskeurig eten
-
Onrustig gedrag of prikkelbaarheid
-
Gewichtsverlies of moeite met op gewicht blijven
Omdat deze signalen ook andere oorzaken kunnen hebben, wordt de link met maagproblemen soms pas laat gelegd.
De paardenmaag is gemaakt om continu te eten
Om te begrijpen waarom maagzweren ontstaan, is het belangrijk om te kijken naar hoe de paardenmaag werkt.
Paarden zijn continue eters. In de natuur eten ze vrijwel de hele dag kleine hoeveelheden vezelrijk voedsel. Hun maag produceert echter continu maagzuur, ook wanneer er geen voer in zit.
Wanneer een paard langere tijd zonder voer staat, kan het maagzuur de maagwand aantasten. Dat vergroot de kans op maagzweren.
Voeding als belangrijke oorzaak
Hoewel stress, training en transport een rol kunnen spelen, ligt de oorzaak van maagzweren in veel gevallen bij voeding en management.
Een belangrijke risicofactor is:
Te weinig of geen onbeperkt ruwvoer van goede kwaliteit.
Wanneer paarden:
-
lange periodes zonder ruwvoer staan
-
kleine porties hooi krijgen verdeeld over de dag
-
vooral krachtvoer krijgen
-
of ruwvoer van mindere kwaliteit eten
dan is de maag vaker leeg en krijgt het maagzuur meer kans om schade aan te richten.
Waarom ruwvoer zo belangrijk is
Ruwvoer speelt een cruciale rol in het beschermen van de maag.
Wanneer een paard ruwvoer eet:
-
produceert het speeksel
-
speeksel helpt maagzuur te bufferen
-
vezels vormen een soort “mat” bovenop de maaginhoud
Dit helpt voorkomen dat zuur tegen de gevoelige delen van de maag slaat.
Daarom is vrije toegang tot goed ruwvoer één van de belangrijkste manieren om maagproblemen te helpen voorkomen.
Gedrag is vaak een signaal
Wat wij als “probleemgedrag” zien, is vaak een vorm van pijncommunicatie.
Een paard dat:
-
bokt
-
niet wil voorwaarts gaan
-
boos reageert bij het opzadelen
-
of gespannen loopt
probeert soms simpelweg te zeggen dat iets niet comfortabel voelt.
Gedrag trainen vs. de oorzaak aanpakken
Gedrag zoals singelnijd wordt in de praktijk vaak getraind of gecorrigeerd. Een paard dat boos reageert bij het aansingelen kan bijvoorbeeld leren om stil te blijven staan of minder heftig te reageren.
Training kan het zichtbare gedrag soms verminderen.
Maar wanneer het gedrag ontstaat door pijn of lichamelijk ongemak, zoals maagzweren, wordt de onderliggende oorzaak niet opgelost. In dat geval zie je vaak dat het probleem na verloop van tijd weer terugkomt. Soms zelfs in een andere vorm, bijvoorbeeld meer spanning onder het zadel, verzet tijdens het rijden of ander ongewenst gedrag.
Gedrag is namelijk vaak een signaal. Als het paard zich niet prettig voelt, zal het uiteindelijk een manier blijven zoeken om dat kenbaar te maken.
Daarom is het bij gedragsveranderingen altijd belangrijk om niet alleen naar training te kijken, maar ook naar gezondheid, voeding en management.
Wat kun je doen?
Denk bij vermoeden van maagzweren altijd aan overleg met een dierenarts. Daarnaast kan management veel verschil maken.
Belangrijke punten zijn:
-
Zorg voor voldoende en liefst onbeperkt ruwvoer van goede kwaliteit
-
Beperk lange periodes zonder voer
-
Verdeel krachtvoer indien nodig over meerdere kleine porties
-
Stimuleer natuurlijk eetgedrag (langzaam eten, veel kauwen)
-
Zorg voor voldoende beweging en weidegang
Meer dan alleen voeding
Hoewel voeding en voldoende ruwvoer een grote rol spelen bij het voorkomen van maagzweren, is het belangrijk om ook naar het totale management te kijken.
Denk bijvoorbeeld aan:
-
stress op stal
-
weinig sociaal contact met andere paarden
-
veel wisselingen in routine
-
beperkte beweging of weidegang
Paarden zijn sociale dieren die goed gedijen bij rust, voorspelbaarheid en voldoende bewegingsvrijheid. Een stabiele omgeving kan daarom ook bijdragen aan een gezondere maag en minder stressgerelateerd gedrag.
Tot slot
Probleemgedrag is lang niet altijd een trainingsprobleem. Soms vertelt een paard ons dat er van binnen iets niet klopt.
Door kritisch te kijken naar voeding, ruwvoer en management kunnen we een belangrijke rol spelen in het voorkomen van maagzweren en het verbeteren van het welzijn van onze paarden.
Mocht je twijfelen of jou paard last heeft van ongemak, of wil je graag meer te weten komen over een goed managment voor je paard, stuur mij vooral een bericht.
Reactie plaatsen
Reacties